<<A nosa África non é nin a que representan os nosos líderes, nin a dun xentío pedindo esmola como se fai crer ao resto do mundo. Os artistas debemos sair e amosar esa outra realidade. A nosa misión é reflectir o bo e o malo do noso continente. Para min é un deber>> Ousmane Sembène

Fillo do pobo de Zinguichor, en Casamance, e nado no Senegal colonial, foi soldado reclutado polo exército francés durante a II Guerra Mundial, estibador clandestino en Marsella, membro da Confederación Xeral de Traballadores e do Partido Comunista Francés, militante contra a guerra de Indochina ... e unha figura permanentemente censurada polas súas posicións firmes e provocadoras, polo seu compromiso na denuncia da colonización e máis das súas consecuencias nos procesos de independencia africanos, fronte á continuidade das estruturas neocoloniais, fronte ao enriquecemento e corrupción dunha elite, fronte á invasión do islam e do catolicismo e fronte ás conversións forzadas dos campesinos de África Occidental... fronte todo canto atacaba á liberdade e igualdade dos africanos.

A chegada dun xiro postal altera a rutina dun bairro pobre do Dakar dos anos 60. Toda a veciñanza espera atopar neses cartos a saída a unha vida miserenta, chea de débedas e privacións. .. levada ao cinema (Mandabi) en 1968 e censurada en África, O xiro postal denuncia a hipocrisía, a corrupción e o parasitismo dunha sociedade que, porén, ten nas súas mans a posibilidade de tentar cambiar; a través das peripecias polas que pasa o protagonista para cobrar o xiro, Ousmane Sembène ofrécenos, coma en toda a súa obra literaria e cinematográfica, un instrumento didáctico útil para transmitir ao pobo africano unha mensaxe de loita e esperanza.

En 2004 o autor recibía en Barcelona a medalla Federico Fellini da UNESCO, compartida coa cineasta belga Chantal Akerman, en recoñecemento á súa contribución á difusión e ao respecto da diversidade cultural. Ao longo da súa carreira como cineasta, encetou temas como a importancia da comunidade, a corrupción, os cambios no modelo familiar, a soedade do cidadán fronte á burocracia, a pobreza, etc ... e recibiu galardóns coma o primeiro premio do Festival de Cinema de Tours pola película Borrom sarret (1963), o Premio Internacional da Crítica do Festival de Venecia (1968) e o Premio á mellor película estranxeira no Festival de Cinema de Atlanta (1969) polo filme Mandabi. Sen enmbargo, é difícil por non dicir imposible acceder ao seu cinema, pois a maioría da súa obra como guionista e director , unha ducia de longametraxes, segue inédita en España.

 

A última obra de Sembène, Mooladé, unha historia sobre a ablación feminina en África e segunda parte dunha triloxía inacabada, chegou ás nosas pantallas en 2005. Nunha das entrevistas que concedía para promocionar este filme en Europa, falaba sobre os diversos aspectos do continente africano nos que tanto tiña profundizado  na súa obra literaria e na súa filmografía, loitando contra esa "África abstracta" que, ao seu entender, se proxectaba no resto do mundo, ese continente abandonado ao tópico. Entre outras moitas manifestacións, verquidas na revista Ladinamo, opinaba nestes termos sobre a cuestión da axuda humanitaria:

<< É o peor. É como alimentar a diario a unha persoa unicamente con doces ou mel. Preguntádelle a un médico o que lle fai iso ao corpo. Penso que foi Kocch Barma quen dixo que se queres matar a unha persoa boa e nobre, debes darlle todo o que precise en todo momento. Esa persoa acabará perdendo calquera contacto coa realidade, non será quen de facer nada por si mesma. A axuda humanitaria bloquea o esforzo, o desexo de autoorganizarse; crea monstros que o único que saben facer é dicir grazas, grazas e grazas. Kocch Barma denunciou isto hai dúas xeracións. Obviamente, hai xente con necesidades reais pero a sociedade, se se organiza, podería e debería facerse cargo delas. É a túa obriga axudar ao teu veciño se lle ardeu a casa, pero a axuda humanitaria occidental debe cesar. ¿Cantos millóns de dólares enviou EE UU a África nos últimos trinta e cinco anos? ¿Onde están os resultados destas inversións? Non hai estradas , nin hospitais, nin colexos, nin universidades... Pero si unha elite corruta e insaciable cada vez máis rica.>>

¿Concordas con el?